Sprzęt sportowy dla szkół na miarę XXI wieku – co zamiast drabinek i kozła gimnastycznego?

 

Kiedy szkoła planuje zakup sprzętu sportowego, lista zazwyczaj wygląda tak samo – piłki, materace, drabinki, kozioł gimnastyczny, może mobilna ścianka do wspinaczki. Tymczasem uczniowie, którzy mają korzystać z tego sprzętu, zmienili się nie do poznania. Siedzą więcej, ruszają się mniej, a WF często traktują jak „zło konieczne”. Dlatego to najwyższa pora, aby spojrzeć na wyposażenie sali gimnastycznej z zupełnie innej strony: poszukać rozwiązań, które zmotywują uczniów do ruchu i zamienią zwykłe lekcję w doskonałą zabawę, do której chce się wracać. W LIW Care głęboko wierzymy, że to da się zrobić. Jak? Zapraszamy do lektury.

Aktywność fizyczna dzieci w XXI wiek, czyli dlaczego tradycyjny sprzęt sportowy do szkoły przestaje wystarczać?

Tradycyjny sprzęt sportowy do szkół przestaje spełniać swoją rolę, bo współcześni uczniowie podchodzą do ruchu zupełnie inaczej. Aktywność fizyczna nie jest dla nich tak oczywista, jak była kilkadziesiąt lat temu, a życie w świecie smartfonów oznacza dopływ zupełnie innych bodźców.

Do tego dochodzi styl życia, który z roku na rok staje się coraz bardziej statyczny – ekrany, dojazdy samochodem, brak spontanicznej zabawy na podwórku. A tymczasem aktywność fizyczna w wieku rozwojowym jest fundamentem zdrowego rozwoju, ponieważ:

• stymuluje wzrastanie;
• wspiera rozwój motoryczny i psychospołeczny;
• wpływa na procesy poznawcze i koncentrację^[1].

Ruch w dzieciństwie można więc uznać za fundament edukacji i zwiastun tego, jak będzie wyglądać tryb życia w dorosłości.

W ostatnich latach dane na ten temat nie napawają optymizmem. Według raportu Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie z 2024 roku aż 94% polskich uczniów nie ma wystarczających kompetencji ruchowych – nie potrafią prawidłowo biegać, skakać czy rzucać piłką^[2].

Nie chodzi więc o to, że mają słabe wyniki. Rzecz w tym, że wielu z nich w ogóle nie opanowało podstawowych umiejętności, które umożliwiają podejmowanie jakiejkolwiek aktywności fizycznej. Eksperci warszawskiego AWF podkreślają, że uczniowie, którzy w klasach I–III nie „nauczyli się ruszać” i nie wypracowali nawyków sportowych, później po prostu nie chcą ćwiczyć – także dlatego, że czują się słabsi, wykluczeni^[3]. W efekcie przynoszą zwolnienia z WF-u, które zwiastują problemy zdrowotne.

Jak to zmienić? Tradycyjne podejście do sprzętu sportowego do szkoły już nie wystarcza, aby motywować dzieci do ruchu. Trzeba poszukać nowoczesnych rozwiązań, które lepiej „rezonują” z rzeczywistością młodych ludzi w XXI wieku.

 

Czym powinien wyróżniać się nowoczesny sprzęt sportowy dla szkół podstawowych?

 

Jakie cechy powinien mieć sprzęt sportowy, który faktycznie zmieni sytuację na lekcjach WF-u?

Bezpieczeństwo i odpowiedź na różnorodne potrzeby

Po pierwsze – musi być uniwersalny i bezpieczny. W każdej klasie są uczniowie o zupełnie różnym poziomie sprawności, a w wielu szkołach uczą się też dzieci z niepełnosprawnościami czy neuroróżnorodnościami. Wyposażenie szkół w sprzęt sportowy, który nie uwzględnia tych różnic, z góry skazuje część uczniów na bierność.

Motywacja

Po drugie – powinien motywować. I tu pojawia się ciekawy wątek: badania nad grywalizacją (przenoszeniem mechanizmów znanych z gier do innych kontekstów) udowadniają, że elementy, które młodzi ludzie znają z aplikacji na smartfonie czy konsoli – rywalizacja, natychmiastowa informacja zwrotna, poziomy trudności czy praca zespołowa – potrafią skutecznie budować zaangażowanie uczestników^[4]. A przecież dokładnie tych elementów bardzo często brakuje na lekcjach WF-u w starym stylu. Trudno je uzyskać bez wsparcia cyfrowego.

Proste wdrożenie i obsługa

Po trzecie – nowoczesny sprzęt sportowy dla szkół musi zapewnić prostotę wdrożenia i używania. Powód jest prosty: nauczyciel WF-u nie jest informatykiem i nie powinien potrzebować szkolenia z obsługi skomplikowanego oprogramowania, żeby przeprowadzić zajęcia. Dlatego sprzęt sportowy do szkoły, nawet ten oparty na technologii, powinien działać intuicyjnie – tak, aby można go było włączyć i poprowadzić lekcję.

Dobra wiadomość: istnieją rozwiązania, które spełniają wszystkie te kryteria.

 

DIDIM Smart Playground – rozwiązanie, które zmienia podejście do ruchu w szkole

W powyższy kontekst doskonale wpisuje się innowacyjny system, który trafia do coraz większej liczby szkół w Europie. DIDIM Smart Playground, bo o nim mowa, to interaktywna platforma treningowa, która łączy projektor z czujnikami ruchu opartymi na technologii LiDAR 3D.

Interaktywne gry ruchowe DIDIM działają bezpośrednio na podłodze, a system wyświetlania dostosowuje rozmiar pola gry do dostępnej przestrzeni.

 

Zasada jego działania jest prosta. Na podłodze lub ścianie pojawia się obraz – gra, zadanie ruchowe, sekwencja ćwiczeń – a uczniowie sterują tym, co widzą, za pomocą własnego ciała. Bez kontrolerów, bez joysticków, bez fizycznego kontaktu z urządzeniem. Wystarczy ruch.

System oferuje ponad 100 różnych aktywności:

• od ćwiczeń stricte ruchowych (koordynacja, stretching, trening kardio),
• przez zadania kognitywne (matematyka, orientacja przestrzenna, ćwiczenia na koncentrację),
• aż po gry zespołowe, w których jednocześnie może brać udział nawet sześciu uczniów.

Urządzenie jest mobilne (ma kółka), więc można je łatwo przenosić między salami. Powierzchnia projekcji skaluje się do 8 m² i można ją bez problemu dopasować do wielkości pomieszczenia. Nie ma potrzeby wykonywania stałej instalacji, oznaczania podłogi ani podłączenia do sieci. Rozstawienie i uruchomienie DIDIM-a zajmuje chwilę. Dlatego może on stanowić doskonałe uzupełnienie sportowego wyposażenia szkoły.

 

Zobacz, jak działa DIDIM:

 

Co zyskuje nauczyciel dzięki wyposażeniu szkoły w DIDIM?

Z perspektywy nauczyciela DIDIM to narzędzie, które pozwala w prosty sposób urozmaicić zajęcia wychowania fizycznego i przyciągnąć uwagę uczniów. Warto wiedzieć, że:

• obsługa systemu odbywa się z poziomu intuicyjnego ekranu dotykowego, który działa na podobnej zasadzie jak tablet czy smartfon;
• poziom trudności ćwiczeń można dopasować do grupy – od prostych gier ruchowych dla młodszych dzieci, po zaawansowane sekwencje koordynacyjne dla starszych uczniów;
• DIDIM daje możliwość tworzenia indywidualnych programów ćwiczeń, zapisywać je i przypisywać do konkretnych uczniów – co sprawdza się szczególnie w pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach.

Zalety DIDIM-a są potwierdzone praktyką. Specjaliści pracujący z tym systemem obserwują, że dzieci dotychczas wycofane, niepewne siebie albo niechętne do ćwiczeń, pod wpływem interaktywnych gier zaczynają się aktywizować. Starsi uczniowie dostają możliwość samodzielnego układania sekwencji ćwiczeń, co buduje ich poczucie wpływu i pewność siebie.

Z kolei dla szkoły DIDIM to wzmocnienie wizerunku instytucji, która dba o aktywność podopiecznych. Jedna inwestycja pozwala realizować wiele potrzeb – począwszy od tych na standardowych lekcjach WF-u, aż po zajęcia korekcyjne, terapię integracji sensorycznej i podobne formy pracy.

 

DIDIM to więcej niż „konsola do gry”!

Można odnieść wrażenie, że skoro jest projektor i są gry, to DIDIM jest swoistym „fajnym gadżetem”, a nie poważnym elementem wyposażenia sportowego dla szkół. Tymczasem badania dotyczące pracy na lekcjach z wykorzystaniem systemu projekcyjnego mówią co innego.

W 2022 roku w koreańskiej szkole podstawowej przeprowadzono eksperyment z udziałem 90 uczniów klas piątych i szóstych. Grupa ćwicząca z wykorzystaniem interaktywnego systemu projekcyjnego (trzy razy w tygodniu, po 40 minut, przez 8 tygodni) osiągnęła istotną poprawę sprawności fizycznej – w zakresie wytrzymałości krążeniowo-oddechowej, siły i wytrzymałości mięśniowej oraz gibkości^[5].

Zatem korzystania z DIDIM-a absolutnie nie można nazwać „siedzeniem przed ekranem”. Stanowi skuteczną formę aktywizacji ruchowej, która jest „podana” w formie trafiającej do dzieci i młodzieży. To zatem sprzęt sportowy do szkół (a także innych placówek o charakterze edukacyjnym, sportowym lub terapeutycznym), który nie wymusza ruchu, a sprawia, że uczniowie sami go pragną.

 

Jak wdrożyć DIDIM jako wyposażenie sportowe w szkole?

DIDIM Smart Playground jest bardzo łatwe do wdrożenia. Do szkoły można go wprowadzić bez przeprowadzania kosztownych remontów i reorganizowania przestrzeni.

Co ważne z perspektywy budżetowej – tego typu sprzęt sportowy dla szkół podstawowych może być sfinansowany ze środków przeznaczonych na sport, wychowanie fizyczne czy programy edukacyjne, w tym z funduszy samorządowych i ministerialnych.

Chcesz sprawdzić, jak DIDIM działa „na żywo”? Zamów niezobowiązującą demonstrację. Nasz zespół odwiedzi Twoją szkołę i pokaże, jak ten system może zmienić zajęcia WF-u.

Dla placówek, które chcą najpierw zobaczyć urządzenie w działaniu, dostępne są prezentacje demonstracyjne – prowadzone bezpośrednio w szkole, w warunkach zbliżonych do codziennych zajęć. Dowiedz się więcej – umów się na prezentację w swojej placówce.

 

Bibliografia:

1. https://zdrowie.pap.pl/ruch/raport-fatalna-kondycja-fizyczna-polskich-uczniow
2. Woynarowska B. (red.), Aktywność fizyczna w dzieciństwie i młodości, [w:] „Profilaktyka w pediatrii", Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, s. 162–171; dostęp na: https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/73905,aktywnosc-fizyczna-w-dziecinstwie-i-mlodosci
3. Widawska-Stanisz A., Grywalizacja w usługach sportowo-rekreacyjnych jako innowacyjny element oferty, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria: Organizacja i Zarządzanie" 2017, z. 114, s. 523–536.
4. Bae M.-H., The Effect of a Virtual Reality-Based Physical Education Program on Physical Fitness among Elementary School Students, „Iranian Journal of Public Health" 2023, vol. 52, no. 2, s. 371–380.

^[1] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/73905,aktywnosc-fizyczna-w-dziecinstwie-i-mlodosci

^[2] https://zdrowie.pap.pl/ruch/raport-fatalna-kondycja-fizyczna-polskich-uczniow

^[3] https://zdrowie.pap.pl/ruch/raport-fatalna-kondycja-fizyczna-polskich-uczniow

^[4] Widawska-Stanisz A., Grywalizacja w usługach sportowo-rekreacyjnych jako innowacyjny element oferty, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria: Organizacja i Zarządzanie" 2017, z. 114, s. 523–536.

^[5] Bae M.-H., The Effect of a Virtual Reality-Based Physical Education Program on Physical Fitness among Elementary School Students, „Iranian Journal of Public Health" 2023, vol. 52, no. 2, s. 371–380.