Polski 
English 
+48 42 212 35 18
biuro@liwcare.pl
Coraz więcej dzieci i nastolatków unika ruchu – zarówno na lekcjach wychowania fizycznego, jak i poza szkołą. Dane z ostatnich lat pokazują, że to niepokojące zjawisko pogłębia się z każdym rokiem. Jak na nowo zainteresować uczniów aktywnością i przełamać barierę niechęci? Odpowiedzią może być podejście, które łączy technologię, zabawę i ruch na lekcjach wychowania fizycznego w szkole.
Zwolnienia z WF-u i brak aktywności – problem polskich szkół
Skalę problemu z aktywnością fizyczną doskonale podsumowują dane z raportu Global Matrix 4.0. Zaledwie 16,8% dzieci i młodzieży w Polsce rusza się umiarkowanie lub intensywnie przez co najmniej 60 minut dziennie przez siedem dni w tygodniu¹. Ogólną aktywność fizyczną oceniono w tej edycji na 1 – najniżej z możliwych i o dwa stopnie gorzej niż w 2016 roku¹.
Natomiast wśród młodzieży w wieku 11–15 lat odsetek spełniających rekomendację WHO odnośnie do ruchu spadł z 24,9% w 2014 roku do 17,2% w edycji HBSC 2017/18¹.
Skutki widać w pomiarach sprawności. W badaniu kompetencji ruchowych z 2024 roku wzięło udział blisko 3,1 mln uczniów w wieku 10–19 lat, a wyniki porównano z tymi z lat 1989, 1999 i 2009². W próbie skoku w dal z miejsca współcześni uczniowie uzyskują rezultaty o ponad 20 cm słabsze, co oznacza regres na poziomie 10–12%². Tendencję spadkową odnotowano również w próbach wydolnościowych (tzw. beep testach) – uczniowie przerywają bieg na wcześniejszych etapach niż ich rówieśnicy sprzed lat, co przekłada się na krótszy przebyty dystans. Największe różnice pojawiają się u starszych nastolatków – od około 13. roku życia u dziewcząt i 16. u chłopców².
Spadek aktywności w wieku dziecięcym odbija się na jakości dorosłego życia. Ruch w wieku rozwojowym stymuluje wzrastanie, wspiera rozwój motoryczny i psychospołeczny oraz wpływa na procesy poznawcze³. Jego brak oznacza nie tylko nadwagę i słabszą wydolność, lecz także zaburzone wzorce ruchowe, które po latach ujawniają się jako wady postawy i dolegliwości przeciążeniowe.
Ten mechanizm zna każdy, kto pracuje z dziećmi: uczeń, który czuje się słabszy od rówieśników, po prostu przestaje próbować. WF kojarzy mu się z oceną, porównywaniem i wysiłkiem bez satysfakcji. Zwolnienie lekarskie jest wtedy najprostszym wyjściem i tak zamyka się błędne koło.
Jak zwiększyć aktywność fizyczną dzieci i młodzieży? Nowe podejście do lekcji WF
Aby zwiększyć poziom aktywności fizycznej dzieci i młodzieży, warto sięgnąć po nowe pomysły na lekcje WF-u. Takie, które sprawią, że 45 minut na sali gimnastycznej zamieni się w świetną zabawę.
Co to oznacza w praktyce? Skoro bariera związana z podejmowaniem aktywności sportowej tkwi w motywacji, a nie w wyposażeniu, to właśnie od jej strony trzeba zacząć. W badaniach nad dydaktyką WF-u punktem odniesienia pozostaje teoria autodeterminacji – opiera się na niej większość modeli grywalizacji stosowanych w edukacji ruchowej⁴.
Czytaj też: Sprzęt sportowy dla szkół na miarę XXI wieku – co zamiast drabinek i kozła gimnastycznego?
Czym jest grywalizacja w aktywności fizycznej młodzieży?
Grywalizacja polega na implementacji mechanizmów i zasad znanych z gier do innych kontekstów, takich jak między innymi proces dydaktyczno-wychowawczy. Metoda ta wykorzystuje elementy strukturalne, do których należą punkty, odznaki, poziomy zaawansowania, wyzwania, rankingi oraz linie fabularne. Wdrożenie grywalizacji na lekcjach wychowania fizycznego ma dawać podwójny efekt – wzmacniać doraźne zaangażowanie podczas zajęć i wspierać budowanie trwałego nawyku ruchu, który zaprocentuje także w dorosłości⁴.
Co mówią badania o wpływie grywalizacji na aktywność fizyczną u młodzieży?
Przegląd systematyczny 17 prac nad grywalizacją na lekcjach WF-u potwierdza, że wprowadzenie jej elementów na zajęcia zwiększa motywację uczniów i ich zaangażowanie w ćwiczenia⁵. Kilka wyników zasługuje na szczególną uwagę.
- W badaniu z udziałem 290 uczniów szkół podstawowych i średnich, prowadzonym przez 15 tygodni w fabule opartej na motywie superbohaterów, wzrosła motywacja wewnętrzna⁵.
- Program hybrydowy łączący grywalizację z modelem odpowiedzialności osobistej i społecznej (9 miesięcy, dwie sesje tygodniowo) poprawił wydolność krążeniowo-oddechową, zwinność i szybkość, a przy tym skrócił czas spędzany biernie; w grupie kontrolnej BMI rosło szybciej⁵.
- U nastolatków z nadwagą grywalizacja oparta na wyzwaniach wydłużyła czas wytrwania w programie ćwiczeń⁵.
Ale uwaga! Grywalizacja powinna być wprowadzana mądrze. Punkty i nagrody mogą mieć różny wpływ na młodych ludzi: u części uczniów podnoszą motywację, u innych nie robią różnicy albo wręcz ją obniżają⁴. Dlatego źle zaprojektowana rywalizacja pogłębia nierówności, bo zniechęca tych, którzy z góry uznają, że nie mają szans na wygraną⁴.
Nauczyciele skarżą się też na nakład pracy potrzebny do przygotowania takich zajęć⁵ – to zresztą najczęstszy powód, dla którego ciekawy pomysł na WF kończy się na jednej lekcji pokazowej.
Wniosek nasuwa się zatem sam: żeby nowoczesne lekcje WF miały sens, potrzebne jest narzędzie z gotowymi mechanizmami gry, natychmiastową informacją zwrotną i płynną regulacją trudności – takie, którego nauczyciel czy terapeuta nie musi budować od zera.
DIDIM Smart Playground – technologia, która wciąga w ruch
DIDIM Smart Playground to interaktywna platforma treningowa, która łączy projektor z czujnikami ruchu opartymi na technologii LiDAR 3D. Na podłodze lub ścianie pojawia się obraz – gra, zadanie ruchowe, sekwencja ćwiczeń – którymi uczestnik steruje bezpośrednio za pomocą ruchów własnego ciała. Nie potrzebuje do tego kontrolerów, joysticka ani innego przyrządu. Zajęcia pobudzają wyobraźnię i wciągają, przez co poziom motywacji do pozostania w ruchu utrzymuje się na wysokim poziomie.
W systemie znajduje się ponad 100 różnych zadań i gier: od ćwiczeń stricte ruchowych (koordynacja, stretching, trening kardio), przez zadania poznawcze (orientacja przestrzenna, koncentracja, ćwiczenia matematyczne), aż po gry zespołowe, w których jednocześnie bierze udział nawet sześć osób. Pole projekcji rozszerza się do 8 m² i dopasowuje do wielkości pomieszczenia – bez stałej instalacji, oznaczania podłogi czy podłączenia do sieci.
Ciekawe pomysły na lekcje WF z systemem DIDIM można realizować zarówno na dużych salach gimnastycznych, jak i w mniejszych pomieszczeniach. Rozgrywka angażuje i wciąga oraz motywuje do pozostania w ruchu.
Zobacz, jak to wygląda w praktyce:
Ciekawe pomysły na lekcje WF? Możliwości DIDIM Smart Playground
Interaktywny system do ćwiczeń sprawdza się, zwłaszcza gdy w jednej grupie trzeba pogodzić bardzo różny poziom sprawności uczniów, co typowe dla współczesnej szkoły. Dlatego można go wykorzystać w różnych kontekstach, takich jak:
- lekcje WF – z systemem DIDIM Smart Playground może być przeprowadzona np. interaktywna rozgrzewka z elementami stretchingu, jogi czy pilatesu, zajęcia cardio, jak również rozmaite gry ruchowe, które będą bardziej angażującą alternatywą dla tradycyjnych zajęć drużynowych;
- edukacja wczesnoszkolna i przerwy ruchowe – dostępne są krótkie moduły do wykorzystania nawet w zwykłej sali lekcyjnej, które pozwalają maluchom rozruszać się pomiędzy kolejnymi blokami nauki;
- zajęcia korekcyjne i terapia integracji sensorycznej – system pozwala przeprowadzić kontrolowane sekwencje ruchu z natychmiastową informacją zwrotną;
- praca z uczniami z niepełnosprawnościami i neuroróżnorodnością – zadania są dobierane do indywidualnych możliwości każdego dziecka, a nie na jednakowym poziomie dla całej klasy;
- rehabilitacja dzieci i młodzieży – DIDIM ułatwia utrzymanie motywacji do ćwiczeń mimo ograniczeń funkcjonalnych.
Zobacz, jak działa DIDIM w praktyce:
Jakie korzyści daje DIDIM nauczycielowi?
Dla osoby prowadzącej zajęcia WF w szkole liczą się przede wszystkim cztery ułatwienia, które mogą zapewniać systemy takie jak DIDIM Smart Playground:
- nie trzeba układać ćwiczeń od zera – systemem steruje się z ekranu dotykowego, podobnie jak tabletem;
- są dostępne gotowe moduły dla różnych grup wiekowych – trudność rośnie płynnie: od prostych gier ruchowych, np. na lekcje WF-u dla 1. klasy, po rozbudowane sekwencje koordynacyjne na wyższym poziomie zaawansowania;
- można tworzyć indywidualne programy ćwiczeń – można je zapisać i przypisać konkretnemu uczniowi, co ma szczególne znaczenie w pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach;
- nauczyciel ma dostęp do informacji o postępach i parametrach ruchowych każdego ucznia – wyniki kolejnych sesji pozostają w systemie i pozwalają oceniać kondycję podopiecznych na przestrzeni czasu.
Pozostaje jeszcze pytanie, czy taka forma ruchu poprawia sprawność uczniów. W kontrolowanym badaniu w koreańskiej szkole podstawowej wzięło udział 90 uczniów – 45 w grupie eksperymentalnej i 45 w kontrolnej. Program WF-u oparty na rzeczywistości wirtualnej prowadzono trzy razy w tygodniu po 40 minut przez 8 tygodni⁶.
- U chłopców istotnie poprawiły się: ogólna sprawność związana ze zdrowiem, wytrzymałość krążeniowo-oddechowa, siła i wytrzymałość mięśniowa oraz moc;
- u dziewcząt – sprawność ogólna, wytrzymałość krążeniowo-oddechowa, gibkość oraz siła i wytrzymałość mięśniowa⁶.
Są to zatem rezultaty, które prezentują się obiecująco.
Korzystanie z systemu projekcyjnego nie ma zatem nic wspólnego z biernym siedzeniem przed ekranem. To ruch – tyle że podany w konwencji, która trafia do dzisiejszych uczniów i motywuje do działania.
DIDIM Smart Playground – specyfikacja technologiczna i weryfikacja naukowo-pedagogiczna
Kluczowe wyróżniki technologiczne
- Precyzyjny system czujników 3D LiDAR
Monitoruje ruch użytkowników na podłodze z cyfrową dokładnością, bez konieczności zakładania jakichkolwiek kontrolerów, opasek czy urządzeń ubieralnych (wearables).
- Bezdotykowa i bezpieczna interakcja (Contactless AR)
Interakcja odbywa się w całości na projekcji podłogowej (4,5 m x 2,5 m w systemie pojedynczym, do 9 m na 2,5 m w systemie podwójnym). Minimalizuje to ryzyko urazów oraz uszkodzenia sprzętu, zapewniając przy tym 100% higieny użytkowania.
- Intuicyjny interfejs metaforyczny (Sprite Systems): Unikalny system rozpoznawania części ciała oparty na kształtach geometrycznych (kwadrat = stopy, koło = dłonie, owal = ramiona, sześciokąt = biodra), umożliwiający prowadzenie wszechstronnych ćwiczeń ogólnorozwojowych.
- Skalowalna architektura (Multi-Kiosk System): Możliwość łączenia urządzeń w zestawy, co pozwala na jednoczesny trening i rywalizację nawet 12 osób w czasie rzeczywistym.
- Trójwymiarowy rozwój (Trinity Content Category): Połączenie treningu fizycznego (Fitness Training), poznawczego (Brain Training – profilaktyka, poprawa koncentracji, pamięci i refleksu) oraz gier integracyjnych (Health Games – budowanie relacji i rywalizacja).
- Mobilność i elastyczność lokalizacyjna: Zintegrowana konstrukcja typu kiosk mieści w sobie projektor, komputer, głośniki oraz rozkładane ramiona czujników. Dzięki zwartej budowie (po złożeniu ma zaledwie 48 cm szerokości i waży 53–54 kg) urządzenie nie wymaga dedykowanej sali – zajęcia mogą odbywać się w dowolnej przestrzeni szkolnej.
Certyfikacja i walidacja pedagogiczna
- ESSA Qualifications for Tier 4 – Leanlab Education
Certyfikat przyznawany innowacyjnym produktom edukacyjnym (EdTech), potwierdzający, że ich działanie opiera się na udokumentowanych badaniach naukowych. Oznacza, że narzędzie posiada przejrzysty model teoretyczny wspierający proces uczenia się oraz zaplanowany program dalszej ewaluacji skuteczności.
- UK EdTech Impact Pedagogy Certification
Potwierdzenie, że system został przeanalizowany pod kątem wartości pedagogicznej i spełnia wysokie standardy jakości nauczania (Quality Pedagogy), skutecznie wspierając proces dydaktyczno-wychowawczy w szkołach.
Nagrody i wyróżnienia
- CES Innovation Awards 2026 (kategoria EdTech)
- iF Design Award 2026
Jak wprowadzić DIDIM w swojej placówce?
Wdrożenie systemu DIDIM nie wymaga przeprowadzania remontu ani przemeblowania sali. Jest on dostępny w wersji stacjonarnej oraz mobilnej, na kółkach. Dlatego nawet jedno urządzenie obsłuży w ciągu tygodnia salę gimnastyczną, sale lekcyjne i szkolną salę gimnastyki korekcyjnej. Jego rozstawienie i uruchomienie zajmuje kilka minut, a projektor wyświetla grę na podłodze.
Inwestycja w taki sprzęt często może zostać pokryta ze środków na sport i wychowanie fizyczne, z programów zdrowotnych oraz z funduszy samorządowych i ministerialnych. Warto sprawdzić możliwości lub porozmawiać o dostępnych opcjach z ekspertami LIW Care.
Placówkom zainteresowanym systemem DIDIM Smart Playground zapewniamy możliwość przygotowania niezobowiązującej prezentacji - dojeżdżamy do szkół w całej Polsce. Aby uzyskać więcej informacji, zapraszamy do kontaktu.
Bibliografia
2. Podsumowanie wyników badania kondycji fizycznej dzieci i młodzieży szkolnej, Ministerstwo Sportu i Turystyki, 9.09.2024; dostęp na: https://www.gov.pl/web/sport/podsumowanie-wynikow-badania-kondycji-fizycznej-dzieci-i-mlodziezy-szkolnej
3. Woynarowska B. (red.), Aktywność fizyczna w dzieciństwie i młodości, [w:] „Profilaktyka w pediatrii", Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, s. 162–171.