Jak dobrać wózek inwalidzki elektryczny?

Wózek inwalidzki to nie tylko środek transportu. To klucz do niezależności, codziennego komfortu i godności. Dla wielu osób z niepełnosprawnością to narzędzie, które decyduje o tym, czy będą mogły wyjść z domu, zrobić zakupy, spotkać się z przyjaciółmi — po prostu żyć na własnych warunkach. Dla opiekunów to wybór, który może przynieść ulgę i bezpieczeństwo — zamiast lęku, czy bliska osoba da sobie radę. Właśnie dlatego wybór odpowiedniego modelu wózka elektrycznego nie jest prostą decyzją. Trzeba uwzględnić dziesiątki detali – od miejsca użytkowania przez możliwości ruchowe aż po tryb życia użytkownika. W tym artykule podpowiadamy krok po kroku, jak podejść do tego wyboru mądrze i bez stresu.

Zanim zaczniesz wybierać wózek inwalidzki…

Osoby, które nigdy nie miały do czynienia z wózkami inwalidzkimi, często wychodzą z założenia, że wszystkie te pojazdy są do siebie bardzo podobne. W rzeczywistości jest zupełnie inaczej – nawet, jeśli spojrzeć tylko na modele elektryczne. Każdy detal ma znaczenie i nie ma jednego rozwiązania, które odpowiadałoby potrzebom każdej osoby z niepełnosprawnością.

W końcu każdy Pacjent to zupełnie inna historia wyzwań i ograniczeń związanych z mobilnością. Do tego dochodzą różnice odnoszące się do wieku, budowy ciała czy stylu życia. To naturalne więc, że stojąc przed wyborem wózka pojawiają się pytania i wątpliwości.

„Najbardziej bałam się tego, że źle wybiorę. Że kupimy coś za drogiego i się nie sprawdzi albo coś za taniego i będzie się psuło. Mama miała kilka operacji biodra, więc zależało mi, żeby wózek był stabilny i nie obciążał jej kręgosłupa. Nie miałam wiedzy, a w internecie jest pełno sprzecznych informacji. Pomogła mi rozmowa z doradcą – zadał pytania, na które sama bym nie wpadła”.

— Joanna, córka użytkowniczki wózka

„Dla mnie najważniejsze są dwie rzeczy: czy mogę nim wjechać do łazienki i czy dam radę sam na nim wyjechać z domu. Mieszkam w bloku, więc promień skrętu i rozmiar wózka mają ogromne znaczenie. I oczywiście bateria – raz mi padła pod sklepem i musiałem prosić obcego człowieka o pomoc. Nigdy więcej”.

— Tomasz, 47 lat, użytkownik wózka po urazie kręgosłupa

„Ola chciała sama poruszać się po szkole, nie czuć się ciągle zależna od kogoś. Bałam się, że sobie nie poradzi, ale okazało się, że była gotowa. Dobry wózek dał jej nie tylko mobilność, ale i pewność siebie. Warto było”.

— Anna, mama dziewczynki z MPD

Dlatego zanim zaczniesz przeglądać katalogi i zastanawiać się, jak dobrać wózek inwalidzki, konieczne jest doprecyzowanie potrzeb.

Oto lista pytań, na które warto sobie odpowiedzieć. Wszystkie słyszą Pacjenci, którzy przy doborze wózka korzystają ze wsparcia LIW Care.

Jaki jest stan poznawczy Pacjenta? To kluczowe, by określić, kto będzie faktycznie kontrolować wózek – sam użytkownik czy opiekun. Od tego zależy wybór odpowiedniego systemu sterowania: tylko dla Pacjenta, tylko dla osoby towarzyszącej lub rozwiązania hybrydowego, np. z dwoma joystickami – to bezpieczne i proste rozwiązanie w przypadku osób z ograniczonym kontaktem, zaburzeniami orientacji lub problemami neurologicznymi.
Gdzie i jak będzie wykorzystywane urządzenie? Głównie w domu czy również do częstego poruszania się po okolicy? Ta kwestia determinuje w dużej mierze wybór odpowiedniej bazy napędowej.
Z jaką częstotliwością będzie używany wózek? Czy posłuży Pacjentowi przez cały dzień, czy tylko okazjonalnie? Im dłuższy czas eksploatacji, tym ważniejsze będą funkcjonalności związane z komfortem oraz ergonomią, np. elektryczne funkcje siedziska.
Jaka jest budowa ciała Pacjenta? To do niej musi być dopasowany system siedziska, aby korzystanie z wózka było ergonomiczne, a osoba z niepełnosprawnością zyskała odpowiednią stabilizację i korekcję wad postawy.
Jaki jest stan zdrowia i czy może ulec zmianie? Inne potrzeby ma osoba, która doświadczyła pourazowego paraliżu kończyn dolnych, a inne – ta zmagająca się z postępującą chorobą. W tym drugim przypadku ważną kwestią będzie możliwość adaptacji wózka do zmieniających się potrzeb Pacjenta, np. modułowa konstrukcja.

Dopiero gdy określisz te podstawy, można wziąć pod lupę różne modele wózków elektrycznych i świadomie dopasować ich funkcjonalności. Dzięki temu zakupiony sprzęt będzie rzeczywiście wspierał Ciebie lub bliską Ci osobę na co dzień.

człowiek poruszający się na ulicy na wózku elektrycznym quantum edge 3

Krok 1: dobierz odpowiednią bazę napędową wózka inwalidzkiego

Napęd stanowi „serce” wózka inwalidzkiego. To ten układ determinuje sposób poruszania się wózka w różnych warunkach, np. to, jak pojazd poradzi sobie w wąskiej alejce w supermarkecie, a jak podczas jazdy po leśnej ścieżce.

Do wyboru są trzy zasadnicze opcje: napęd przedni, tylny oraz środkowy. Zobacz, czym się różnią.

Napęd przedni – stabilność w terenie

W tej wersji bazy koła napędowe znajdują się z przodu wózka – najczęściej są to duże, 14-calowe koła. Ułatwiają one pokonywanie przeszkód. To zatem świetny wybór dla osób, które często poruszają się po nierównym terenie. Chodniki z nierównościami, krawężniki, parki, leśne ścieżki… przedni napęd poradzi sobie z nimi świetnie.

Warto wiedzieć, że modele z bazą napędową przednią często:

są wyposażone w zaawansowane systemy stabilizacji (np. żyroskopy), które zwiększają bezpieczeństwo na pochyłościach;
mają mocniejsze, czterobiegunowe silniki, które lepiej radzą sobie z podjazdami i trudniejszym terenem – taki jest wykorzystany np. w modelu Quantum 4Front 2.

Napęd tylny – uniwersalne rozwiązanie

W takich wózkach koła napędowe są umieszczone z tyłu konstrukcji. Oznacza to, że wózek „pcha” użytkownika do przodu.

Tylna baza napędowa może być dobrym wyborem dla osób poszukujących uniwersalnego rozwiązania – zarówno do użytku w domu, jak i na zewnątrz. Napęd tylny łączy zalety dobrej manewrowości w pomieszczeniach ze stabilnością i dobrą trakcją podczas jazdy na zewnątrz, nawet z nieco większą prędkością.

Na rynku są dostępne modele z napędem tylnym z niezależnym zawieszeniem typu SRS, które dodatkowo podnosi płynność jazdy. Przykładem jest Quantum R-Trak.

Napęd środkowy – mistrz zwrotności w ograniczonej przestrzeni

W tym modelu koła napędowe są usytuowane centralnie, bezpośrednio pod siedziskiem użytkownika. To zapewnia doskonałą zwrotność pojazdu i minimalny promień skrętu. Dlatego takie modele świetnie sprawdzają się dla osób, które wiele czasu spędzają w pomieszczeniu – poradzi sobie z wąskimi korytarzami i niewielkimi przestrzeniami.

Wyjątkowa zwrotność i precyzja manewrowania – za to można docenić modele z tej kategorii. Wiele z nich jest też wyjątkowo kompaktowych. Np. Q6 Edge 3 Stretto ma zaledwie 55 cm szerokości, co pozwala nim bardzo wygodnie łatwo operować.

Krok 2: system siedziska – decyduje o komforcie

Jak wybrać wózek inwalidzki elektryczny? Drugim elementem, który ma ogromne znaczenie, jest siedzisko. Odpowiada ono za komfort, ale również za prawidłowe pozycjonowanie ciała, zdrowie kręgosłupa i możliwość długotrwałego, bezpiecznego użytkowania wózka. Nie może być ani za szerokie, ani za ciasne. W pierwszym przypadku – sprawi, że ciało Pacjenta za bardzo „rozleje się” i straci podporę. W drugim – wywoła dyskomfort i ucisk. Jednak rozmiar czy maksymalne obciążenie to nie wszystko.

Siedziska w wózkach elektrycznych mogą mieć dodatkowe funkcje, które pozwalają na zaawansowane wsparcie ergonomii. Na co warto się zdecydować?

Funkcja TILT (pochylenie siedziska) to więcej niż zwykła regulacja oparcia. Wózki wyposażone w nią pozwalają wyregulować ten element w sposób, który odpowiednio ustawi miednicę Pacjenta, a co za tym idzie – pomoże odciążyć kręgosłup. W zaawansowanych modelach elektrycznych często dostępna jest opcja pamięci pozycji – użytkownik może zaprogramować ulubione ustawienia i przełączać się między nimi jednym przyciskiem.
RECLINE, czyli odchylenie oparcia – ważne dla komfortu, ale istotne również np., gdy opiekun musi ułożyć Pacjenta w odpowiedni sposób. Nowoczesne modele dają możliwość odchylenia nawet do ok. 175°, a zatem niemal do pozycji leżącej. Gdy Pacjent ma poważne problemy z mobilnością, również w górnej połowie ciała, warto upewnić się, że siedzisko jest wyposażone w technologię Anti-Shear. Sprawia, że nawet podczas odchylania oparcia osoba z niepełnosprawnością ma stały kontakt z zagłówkiem i oparciem, co zapobiega np. powstawaniu przypadkowych otarć skóry.
Podnoszenie siedziska, czyli funkcja LIFT pozwala osobie z niepełnosprawnością ustawić się niemal „oko w oko” z osobami stojącymi w otoczeniu i utrzymać komunikację wzrokową. Może to być przydatne np. w urzędach czy podczas zakupów, a także w środowisku pracy. W niektórych modelach ta technologia jest niezwykle zaawansowana – umożliwia nie tylko podniesienie siedziska, ale i bezpieczne poruszanie się wózka z prędkością chodu. Tak działa np. iLevel w wózkach Quantum.
Elektryczna platforma na stopy AFP umożliwia zmianę pozycji kończyn dolnych – np. ich uniesienie lub pełny wyprost w kolanach. To istotne nie tylko dla wygody, ale także dla zdrowia. Odpowiednie ustawienie nóg pomaga zapobiegać przykurczom, zastojom żylnym oraz wspiera krążenie. Dodatkowo, możliwość opuszczenia platformy na poziom podłogi znacząco ułatwia transfer pacjenta do i z wózka, np. z łóżka, fotela czy siedziska toaletowego.

I jeszcze jednak kwestia, ważna szczególnie dla rodziców dzieci z niepełnosprawnością – pociecha z biegiem lat zmieni budowę ciała. Dlatego warto poszukać wózka, w którym siedzisko „urośnie” wraz z użytkownikiem. To pozwoli wydłużyć czas eksploatacji urządzenia.

Krok 3: akcesoria i personalizacja

Detale robią różnice – zwłaszcza dla osoby o ograniczonej mobilności. Dlatego warto przyjrzeć się, czy wózki elektryczne danej marki zapewniają możliwość personalizacji oraz poszerzenia funkcjonalności. Co może się przydać? Poza dość standardowymi akcesoriami, takimi jak uchwyty na plecak, saszetka, czy uchwyt na telefon, ważnym elementem może być choćby kamera cofania – znacznie ułatwiająca manewrowanie w ciasnych przestrzeniach.

Jeszcze większe potrzeby mogą się pojawić, gdy wózek ma trafić do Pacjenta z dużą niepełnosprawnością ruchową. Wówczas przydatne może być np. system hydracji czy specjalne półki na sprzęt medyczny (np. respirator). Powinny zapewnić one bardzo wysoki poziom stabilności, tak aby urządzenia ważne dla podtrzymania życia Pacjenta były bezpieczne nawet w przypadku kolizji czy uderzenia.

Krok 4: jakość, gwarancja i serwis

Wózek inwalidzki to inwestycja na lata. Dlatego trzeba o niej myśleć w długofalowej perspektywie i upewnić się, że producent gwarantuje odpowiednią opiekę serwisową.

Warto przy tym pamiętać, że:

najlepiej, jeżeli baza jezdna, czyli rama oraz konstrukcja nośna, jest objęta dożywotnią gwarancją – jeśli producent daje takie zapewnienie, musi być pewien jakości wózka;
na podzespoły funkcjonalne, tj. elektronikę, siłowniki, amortyzatory czy napęd najczęściej obowiązuje standardowa 2-letnia gwarancja.

Należy także zwrócić uwagę na warunki serwisowania – gwarancyjnego i pogwarancyjnego. Mówiąc dokładniej: na to gdzie wózki będą naprawiane i w oparciu o jakie części oraz jak będą realizowane takie usługi.

Najlepszy scenariusz to ten, w którym:

producent montuje wózki w Europie i zapewnia łatwy dostęp do oryginalnych części zamiennych oraz komponentów – dzięki temu nie ma obawy o długi czas oczekiwania na brakujące części;
dostęp do autoryzowanych punktów serwisowych jest prosty i wygodny;
producent zapewnia serwis door-to-door, a zatem z odbiorem urządzenia z domu Pacjenta i odstawieniem go w to samo miejsce.

Tylko wówczas Pacjent ma pewność, że w razie problemów ze sprzętem nie będzie pozostawiony sam sobie.

To też może Cię zainteresować: 5 powodów, dla których warto zainwestować w wózek elektryczny klasy premium

Jak zatem widać, aby dobrać wózek inwalidzki, który sprosta potrzebom osób z niepełnosprawnością, potrzebna jest pogłębiona analiza. Wózek to nie tylko sprzęt, to codzienny towarzysz życia. Porozmawiaj z doradcą LIW Care i znajdź rozwiązanie, które pozwoli Tobie lub bliskiej Ci osobie poruszać się z pełną swobodą — bez ograniczeń.

To jest wyrób medyczny. Używaj zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.